Zwangerschapsdiabetes

Wat is zwangerschapsdiabetes?

Zwangerschapsdiabetes, ook wel zwangerschapssuiker genoemd, is een vorm van diabetes die tijdens de zwangerschap ontstaat. Meestal ontstaat zwangerschapsdiabetes in de tweede helft van de zwangerschap.

Tijdens de zwangerschap maakt de placenta hormonen aan. Hierdoor wordt het lichaam minder gevoelig voor insuline. Insuline is het hormoon dat ervoor zorgt dat glucose (suiker) uit het bloed kan worden opgenomen door de lichaamscellen. Normaal gesproken maakt het lichaam tijdens de zwangerschap extra insuline aan. Wanneer dit niet voldoende gebeurt, blijft er te veel glucose in het bloed achter en kan zwangerschapsdiabetes ontstaan.

Zwangerschapsdiabetes verdwijnt meestal na de bevalling. Toch is het belangrijk om een te hoge bloedsuiker tijdig te herkennen en te behandelen. Dit verkleint de kans op complicaties voor zowel moeder als baby.

Symptomen van zwangerschapsdiabetes

Zwangerschapsdiabetes veroorzaakt vaak weinig of zelfs helemaal geen klachten. Daardoor merkt u zelf niet altijd dat uw bloedsuiker te hoog is.

Mogelijke symptomen van zwangerschapsdiabetes zijn:

• veel dorst hebben;
• vaker en meer moeten plassen;
• vermoeidheid;
• een baby die groter groeit dan verwacht voor de duur van de zwangerschap.

Deze klachten kunnen ook bij een normale zwangerschap voorkomen. Op basis van symptomen alleen kan daarom niet worden vastgesteld of u zwangerschapsdiabetes heeft.

Wie heeft een verhoogd risico op zwangerschapsdiabetes?

Sommige vrouwen hebben een grotere kans om zwangerschapsdiabetes te ontwikkelen. Het risico is onder andere verhoogd wanneer u:

• tijdens een eerdere zwangerschap zwangerschapsdiabetes heeft gehad;
• eerder een baby heeft gekregen met een geboortegewicht van meer dan 4.500 gram;
• vóór de zwangerschap een BMI van 30 of hoger heeft;
• een vader, moeder, broer of zus met diabetes type 2 heeft;
• een verhoogd risico heeft vanwege uw afkomst;
• aan het begin van de zwangerschap een verhoogde bloedsuiker heeft;
• polycysteus-ovariumsyndroom (PCOS) heeft.

Heeft u één of meerdere risicofactoren? Uw verloskundige, huisarts of gynaecoloog kan beoordelen of aanvullend onderzoek naar zwangerschapsdiabetes nodig is.

Hoe wordt zwangerschapsdiabetes vastgesteld?

Omdat zwangerschapsdiabetes vaak geen duidelijke symptomen geeft, kan onderzoek naar de bloedsuiker nodig zijn. Bij een verhoogd risico wordt meestal een glucosetest uitgevoerd.

Een veelgebruikte test is de orale glucosetolerantietest (OGTT). Hierbij wordt eerst uw bloedsuiker gemeten terwijl u nuchter bent. Vervolgens drinkt u een suikeroplossing en wordt na een bepaalde tijd opnieuw uw bloedsuiker gemeten. Zo kan worden vastgesteld hoe uw lichaam glucose verwerkt.

Bij vrouwen met een verhoogd risico vindt deze test vaak tussen de 24e en 28e week van de zwangerschap plaats. Wanneer u tijdens een eerdere zwangerschap zwangerschapsdiabetes heeft gehad, kan eerder onderzoek nodig zijn. Uw verloskundige, huisarts of gynaecoloog bepaalt welke controles in uw situatie passend zijn.

Risico’s van zwangerschapsdiabetes

Wanneer de bloedsuiker tijdens de zwangerschap langdurig te hoog is, kan dit risico’s met zich meebrengen voor moeder en baby.

De baby kan bijvoorbeeld sneller groeien en een hoger geboortegewicht krijgen. Een grotere baby kan de bevalling moeilijker maken. Na de geboorte kan de bloedsuiker van de baby tijdelijk te laag worden. Ook kunnen andere complicaties optreden.

Voor de moeder betekent zwangerschapsdiabetes onder andere een verhoogde kans om later diabetes type 2 te ontwikkelen. Ook het kind heeft op latere leeftijd een verhoogd risico op overgewicht en diabetes type 2.

Een goede controle en behandeling van zwangerschapsdiabetes helpt om de kans op complicaties te verkleinen.

Behandeling van zwangerschapsdiabetes

De behandeling van zwangerschapsdiabetes is erop gericht de bloedsuiker binnen gezonde waarden te houden. Voeding en beweging spelen hierbij een belangrijke rol.

Vaak bestaat de behandeling uit:

• aanpassingen in uw voedingspatroon;
• voldoende en regelmatig bewegen;
• het controleren van uw bloedsuiker;
• begeleiding door uw behandelaar en eventueel een diëtist.

Wanneer aanpassingen in voeding en beweging onvoldoende effect hebben, kan behandeling met insuline nodig zijn. Uw behandelend arts bepaalt of en wanneer dit nodig is.

Voeding bij zwangerschapsdiabetes

Gezond eten is een belangrijk onderdeel van de behandeling van zwangerschapsdiabetes. Dat betekent niet dat u tijdens uw zwangerschap streng moet lijnen. Het gaat juist om een volwaardig voedingspatroon dat past bij uw zwangerschap en helpt om grote schommelingen in uw bloedsuiker te beperken.

Het kan bijvoorbeeld helpen om koolhydraten goed over de dag te verdelen en vaker te kiezen voor producten die rijk zijn aan vezels, zoals volkorenbrood, havermout, volkoren pasta, groenten en peulvruchten zoals bonen, linzen en kikkererwten.

Welke voeding en hoeveelheden voor u geschikt zijn, verschilt per persoon. Uw bloedsuikerwaarden, zwangerschap, gewicht, voedingspatroon en eventuele behandeling spelen daarbij allemaal een rol.

Een diëtist kan daarom samen met u kijken naar een voedingspatroon dat zowel bij uw bloedsuiker als bij de voedingsbehoeften tijdens uw zwangerschap past.

Het risico op zwangerschapsdiabetes verkleinen

Niet alle risicofactoren voor zwangerschapsdiabetes zijn te beïnvloeden. Aan bijvoorbeeld erfelijke aanleg of bepaalde andere risicofactoren kunt u niets veranderen.

Heeft u een kinderwens? Dan kunt u vóór de zwangerschap wel werken aan factoren waarop u invloed heeft. Een gezonde leefstijl en, indien van toepassing, werken aan een gezond gewicht kunnen helpen om het risico op zwangerschapsdiabetes te verkleinen.

Gezond en gevarieerd eten en voldoende bewegen vormen hierbij de basis. Heeft u overgewicht en wilt u afvallen voordat u zwanger wordt? Een diëtist kan u begeleiden bij het verantwoord aanpassen van uw voedings- en leefpatroon.

Bent u al zwanger? Ga dan niet op eigen initiatief streng lijnen of afvallen, maar bespreek uw voeding en gewicht met uw verloskundige, arts of diëtist.

Zwangerschapsdiabetes na de bevalling

Bij de meeste vrouwen verdwijnt zwangerschapsdiabetes na de bevalling. Dat betekent echter niet dat controles daarna niet meer belangrijk zijn.

Na zwangerschapsdiabetes heeft u namelijk een verhoogde kans om later diabetes type 2 te ontwikkelen. Ook is de kans groter dat u tijdens een volgende zwangerschap opnieuw zwangerschapsdiabetes krijgt.

Daarom kan uw zorgverlener adviseren om uw bloedsuiker na de bevalling en in de jaren daarna regelmatig te laten controleren. Een gezonde leefstijl blijft ook na de zwangerschap belangrijk om het risico op diabetes type 2 te verkleinen.

Hulp bij zwangerschapsdiabetes van Samen Sterk

Heeft u zwangerschapsdiabetes en wilt u weten hoe u uw voeding het beste kunt aanpassen? Of heeft u een kinderwens en wilt u vóór uw zwangerschap werken aan een gezond gewicht en een gezonde leefstijl?

De diëtisten van Samen Sterk kunnen u hierbij persoonlijk begeleiden. We kijken niet alleen naar wat u eet, maar ook naar uw leefstijl, gewoontes en persoonlijke situatie. Samen werken we aan haalbare veranderingen die bij u passen.

Bij zwangerschapsdiabetes stemmen we het voedingsadvies af op uw zwangerschap, voedingsbehoeften en bloedsuikerwaarden. Daarbij staat de gezondheid van u en uw baby centraal.

Wilt u weten wat Samen Sterk voor u kan betekenen? Neem gerust contact met ons op voor een afspraak. Bel 085 7500 050, stuur een e-mail naar afspraken@samen-sterk.com of vul het contactformulier in.